"Bos, isteri saya dijangka bersalin bulan depan. Saya layak cuti berapa hari?" Soalan macam ni akan sampai juga kepada setiap majikan. Sejak 1 Januari 2023, pindaan Akta Kerja 1955 menaikkan cuti bersalin kepada 98 hari dan memperkenalkan cuti paterniti 7 hari. Artikel ini ringkaskan apa yang Akta tetapkan sebagai hak minimum. Majikan boleh memberi lebih, tetapi tidak boleh kurang.
Peruntukan cuti bersalin dan cuti paterniti terpakai kepada semua pekerja di bawah Akta, tanpa mengira jumlah gaji.
Cuti bersalin (seksyen 37)
- Tempoh: Sekurang-kurangnya 98 hari berturut-turut bagi setiap kali bersalin.
- Bila boleh bermula: Tidak lebih awal daripada 30 hari sebelum tarikh bersalin, dan tidak lewat daripada sehari selepas bersalin.
- Jika doktor sahkan staf tidak mampu bekerja kerana kandungan sudah sarat, majikan boleh minta cuti bermula dalam tempoh 14 hari sebelum tarikh bersalin.
- Balik kerja lebih awal: Staf boleh mula bekerja semula sebelum 98 hari tamat jika doktor sahkan dia sihat untuk bekerja dan majikan bersetuju.
Elaun bersalin: siapa yang dibayar gaji semasa cuti?
Hak cuti 98 hari diberi kepada semua pekerja wanita. Hak elaun bersalin (gaji semasa cuti) pula ada syarat. Staf layak menerima elaun jika:
- Dia telah bekerja dengan majikan itu sekurang-kurangnya 90 hari dalam tempoh 9 bulan sebelum bersalin; dan
- Dia bekerja dengan majikan itu pada bila-bila masa dalam tempoh 4 bulan sebelum bersalin.
Staf tidak layak menerima elaun bersalin jika ketika bersalin dia sudah mempunyai 5 orang anak atau lebih yang masih hidup. Dia tetap layak untuk cuti 98 hari itu.
Berapa elaunnya? Untuk setiap hari cuti, elaun ialah kadar gaji biasa sehari staf, atau kadar yang ditetapkan oleh Menteri, mengikut mana yang lebih tinggi. Bagi staf bergaji bulanan, jika gaji bulanannya dibayar penuh seperti biasa semasa cuti, elaun bersalin dikira sudah dibayar.
Bila perlu dibayar? Elaun bersalin dibayar sama seperti gaji biasa (seksyen 38), iaitu ikut tarikh bayar gaji di bawah seksyen 19.
Notis daripada staf (seksyen 40)
- Staf perlu memaklumkan majikan dalam tempoh 60 hari sebelum jangkaan bersalin, termasuk tarikh dia mahu mula bercuti. Jika dia mula bercuti tanpa notis, majikan boleh menangguhkan bayaran elaun sehingga notis diberi.
- Notis boleh diberi secara bertulis atau lisan, kepada majikan, penyelia, atau orang yang ditetapkan oleh majikan.
- Notis yang lewat atau tidak lengkap tidak semestinya menghapuskan hak elaun, terutamanya jika ia berlaku kerana kesilapan atau sebab yang munasabah.
Larangan menamatkan perkhidmatan (seksyen 37(4), 41A dan 42)
Ini bahagian yang paling penting untuk majikan:
- Semasa cuti bersalin: Menamatkan perkhidmatan staf ialah satu kesalahan, kecuali kerana perniagaan ditutup.
- Semasa hamil atau sakit akibat kehamilan: Majikan tidak boleh menamatkan perkhidmatan atau memberi notis penamatan, kecuali atas sebab salah laku, pelanggaran sengaja syarat kontrak, atau perniagaan ditutup. Jika staf ditamatkan, majikan yang perlu membuktikan ia bukan kerana kehamilan.
- Selepas cuti bersalin: Jika staf masih tidak hadir kerana sakit akibat kehamilan dan bersalin, dengan pengesahan doktor, majikan tidak boleh menamatkan perkhidmatannya sehingga 90 hari selepas cuti bersalin tamat.
Sebarang syarat dalam kontrak yang membuang hak-hak ini adalah tidak sah (seksyen 43).
Cuti paterniti (seksyen 60FA)
- Tempoh: 7 hari berturut-turut, bergaji penuh pada kadar gaji biasa, bagi setiap kali isteri bersalin.
- Siapa layak: Pekerja lelaki yang berkahwin.
- Had: Maksimum 5 kali bersalin, tanpa mengira bilangan isteri.
- Syarat 1: Telah bekerja dengan majikan yang sama sekurang-kurangnya 12 bulan sebelum cuti bermula.
- Syarat 2: Telah memaklumkan majikan tentang kehamilan isteri sekurang-kurangnya 30 hari sebelum jangkaan bersalin, atau secepat mungkin selepas kelahiran.
Ringkasan
| Perkara | Cuti bersalin | Cuti paterniti |
|---|---|---|
| Tempoh minimum | 98 hari berturut-turut | 7 hari berturut-turut |
| Bergaji? | Ya, jika cukup syarat elaun | Ya, kadar gaji biasa |
| Syarat tempoh kerja | 90 hari dalam 9 bulan sebelum bersalin (untuk elaun) | 12 bulan dengan majikan yang sama |
| Had | Tiada elaun jika sudah ada 5 anak atau lebih | 5 kali bersalin |
| Notis | Dalam 60 hari sebelum bersalin | 30 hari sebelum, atau secepat mungkin selepas lahir |
Tip untuk Bos
- Tetapkan jenis cuti "Bersalin" dan "Paterniti" dalam rekod cuti, berasingan daripada cuti tahunan, supaya baki cuti tahunan staf tidak terpotong.
- Rekod tarikh mula kerja setiap staf dengan tepat. Syarat 12 bulan (paterniti) dan 90 hari (elaun bersalin) bergantung padanya.
- Rancang pengganti awal. Notis 60 hari memberi Bos masa untuk atur tugas.
Bagaimana EzHRai membantu
Dalam EzHRai, staf mohon cuti terus dari telefon dan Bos lulus dengan satu tekan. Jenis cuti seperti bersalin dan paterniti boleh ditetapkan berasingan, dan baki cuti setiap staf sentiasa jelas. Payroll siap dalam minit, bukan hari. RM3 seorang staf sebulan, cuba percuma 30 hari tanpa kad kredit.
Sumber
- Akta Kerja 1955 (Akta 265), seksyen 37–43 dan 60FA serta Jadual Pertama, teks dikemas kini setakat 1 Januari 2023, JTKSM
- Portal MyGOV, Akta Kerja 1955 (Pindaan) 2022
Maklumat am sahaja, bukan nasihat undang-undang. Untuk Sabah dan Sarawak, rujuk ordinan buruh negeri masing-masing. Dikemas kini 8 November 2026.